بسمه تعالي

مراجعه  كننده به كتابخانه مهمترين شخص  براي ماست . اومانع كار ما نمي شود ،چون خود او هدف كار ماست .

ما  با خدمت  به او ، در حق او لطف نمي كنيم ،بلكه اين اوست كه با دادن امكان خدمت  به ما لطف ميكند .

رانگاناتان

گزارشي  از كتابخانه مركزي  دانشگاه فردوسي  مشهد

تهيه  كننده :  مريم جميلي

مصاحبه با جناب آقاي ميرزايي

   دانشگاه فردوسي مشهد با قدمت 60ساله ،قطب علمي شمال و شمال شرق كشور  محسوب ميشود .

اين دانشگاه داراي 14 دانشكده و دو پژوهشكده و 5 رشته قطب دانشگاهي و 150  رشته تحصيلي در مقاطع دكتري تخصصي و كارشناسي ارشد  است.  با عنايت  به اين موارد ، جايگاه مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي در جهت اطلاع رساني  علمي و تخصصي كشور  جايگاهي خاص است .

كتابخانه مركزي و مركز اسناد دانشگاه فردوسي مشهد از اوايل سال 1350 در ساختمان كوچكي در مقابل دانشكده ادبيات و علوم انساني واقع در خيابان شهيد مطهري و با امكانات محدود آغاز به كاركرد .

يك سال بعد به ساختماني با وسعت 650متر مربع  به خيابان شهيد  مطهري جنوبي انتقال يافت . اين كتابخانه  پس از مدت كوتاهي به ساختماني كه در پرديس دانشگاه براي انجام تمرينات ورزشي ساخته شده بود ،منتقل شد .

باتوجه به موقعيت محلي اين كتابخانه و همجواري با خوابگاههاي دانشجويي و چند  دانشكده و همچنين كثرت مراجعان ،احساس مي شد  به فضاي بيشتري  نياز  است . گرچه به اين مساله   در سال 1372 توجه شد ووسعت كتابخانه ابتدا  به 850 متر مربع و به تدريج  به 2400  متر مربع افزايش يافت ولي هنوز كتابخانه مركزي  فضاي مناسب مورد نياز را براي ارائه  خدمات بايسته در اختيار ندارد .

اهداف

 در راستاي پيشبرد امر آموزش و پژوهش ،هدف اصلي كتابخانه مركزي فراهم آوردن امكان دسترسي استفاده كنندگان از كتابخانه مركزي و كتابخانه هاي دانشكده اي به منابع و اطلاعات مورد نياز مي باشد .

وظايف

--گردآوري مواد كتابخانه اي اعم از چاپي ،غير چاپي و الكترونيكي

--انجام خدمات فني ( فهرستنويسي ،سازماندهي و نمايه سازي ) كليه منابع كتابخانه هاي دانشگاه فردوسي

--بررسي كارشناسي از وضعيت كتابخانه هاي دانشكده اي

--برگزاري دوره هاي  كوتاه مدت آموزش كتابداري و اطلاع رساني با همكاري گروه كتابداري

--راهنمايي  و آموزش مراجعان در بازيابي و استفاده از منابع اطلاعاتي

--برگزاري نمايشگاهها و سمينارها

--ارائه خدمات مشاوره و راهنمايي تخصصي

--همكاري با گروه كتابداري  واطلاع رساني در برگزاري  كلاسها،ارائه خدمات مرجع و نيز دوره هاي كارآموزي  دانشجويان رشته كتابداري

--انتشار فهرستها،كتابشناسيها،راهنماها و غيره و ايجاد  پايگاه هاي اطلاعاتي الكترونيكي

--ارائه خدمات ارجاعي ،ازطريق امانت بين كتابخانه اي و تماس با ساير كتابخانه ها و مراكز اطلاعاتي داخل و خارج  از كشور

سيستم نرم افزار مورد استفاده در كتابخانه هاي فردوسي  نوسا مي باشد .
WWW.no;sasoft.Com

سفارشات

سفارشات به دو صورت خارجي و داخلي  انجام ميشود . سفارشات خارجي  شامل  كتب ،نشريات ،تجهيزات ،منابع و پايگاههاي اطلاعاتي مي باشد كه از دوطريق بودجه ارزي و يا در مواقع اضطراري از طريق كوپن يونسكو امكان پذير است .پس از اجراء مراحل سفارش و تامين اعتبار ، در مورد اشتراك  سالانه اقدام مي گردد.  سفارشات  داخلي  شامل خريد كتب  و منابع  مرجع ، نشريات ،روزنامه ها  و مواد  ديداري  و شنيداري  مي باشد كه از روشهاي گوناگوني چون خريد از نمايشگاه ها و كتابفروشي ها  و مراكز ارائه دهنده منابع با توجه  به درخواست تهيه مي گردد.  از جمله فعاليت هاي ديگر بخش سفارشات ، خدمات سفارش مدرك مي باشد كه از طريق طرح غدير و طرح امين توسط كتابخانه  تهيه مي گردد و در اختيار مراجعه كننده قرار مي گيرد . 

شايان ذكر است  در صورتي كه مدرك در داخل ايران نباشد  از طريق كتابخانه بريتانيا سفارش داده مي شود .

فهرستنويسي 

فهرستنويسي  كتاب بر اساس رده بندي LC  براي  بيست و يك واحد كتابخانه اي  دانشگاه انجام مي گيرد .

ازجمله فعاليت هاي  بخش فهرستنويسي  ، نمايه سازي پايان نامه هاي تحصيلات تكميلي ، انجام فهرستنويسي پيش از انتشار  به عنوان نماينده كتابخانه ملي  در استان خراسان و تنظيم قرار داد  با مراكز علمي  جهت  انجام خدمات فهرستنويسي  و مشاوره كتابداري  مي باشد .

بخش اطلاع رساني 

--ارائه خدمات اطلاع رساني حضوري و غير حضوري  به مراجعين  از طريق جستجو در منابع الكترونيكي و پايگاه هاي اطلاعاتي قابل دسترس در دانشگاه  فردوسي

سايت دانشگاه فردوسي  مشهد

WWW.com.ac.Ir

كتابخانه  مركزي دانشگاه

C.library.com.ac.Ir

انجمن كتابداري  خراسان

iLisa.KHovasan.ir

دستگاه كپي

به علت اينكه كتب  مرجع و نشريات ادواري امانت داده نمي شود  تهيه كپي و زيراكس در كتابخانه انجام ميگيرد .

براي عكس گرفتن از نسخ  خطي مورد استفاده پژوهشگران  دستگاه  Book Scaner  در كتابخانه موجود است .

مجموعه كتابخانه استاد شانه چي

اين مجموعه نفيس  در سال 1383   بنا  به وصيت استاد كاظم مدير شانه چي ،استاد دانشكده الهيات دانشگاه فردوسي مشهد به مركز اطلاع رساني و كتابخانه مركزي اهدا  شد .

مجموعه 6681  جلد كتاب كه بسياري از آنها منحصر به فرد و چاپ  سنگي است .

نشريات شخصي و پايان نامه هاي اين استاد بزرگوار – لوح هاي تقدير آن استاد  در اين كتابخانه موجود مي باشد .

طرح امين در كتابخانه مركزي

طرح امانت  بين كتابخانه ها "توافق رسمي بين تعدادي كتابخانه است كه بر اساس آن هر  كتابخانه مي تواند مدارك مورد نياز  كاربران خود را در صورتي كه در مجموعه اش موجود نباشد  از مجموعه ديگر تامين كند .  طرح فوق از مهر ماه 1379   به اجرا در آمده است .

پژو هشگاه اطلاعات و مدارك علمي ايران  به عنوان هماهنگ كننده طرح است .

آدرس پژوهشگاه :   تهران – صندوق پستي  1371-13185طرح امين

ديگر از قابليت هاي كتابخانه مركزي  سفارش مجلات و نشريات خارجي است كه از طريق پايگاههاي اينترنتي انجام مي گيرد  براي مثال

مجلات قابل دسترسي از طريق  رزنت

OXFORD

بزرگترين ناشر مجلات پژوهشي  دانشگاهي  است امكان دسترسي آزاد  به برخي از مجلات معين  شده وجود دارد ،هدف آكسفورد آن است كه پژوهش هاي  با كيفيت  را براي مخاطبين دسترس پذير ميكند .

SCitation

دروازه اي اطلاعاتي براي انتشار  و ميزبان بسياري از مجله هاي پيوسته در حوزه هاي مختلف علوم پايه و مهندسي  مي باشد .

بسياري از انجمن هاي تخصصي  معتبر جهان ،مجله هاي خود را علاوه  بر سايت اختصاصي خود ، در Plat Form اين  در وازه اطلاعاتي نيز به دليل قابليتهاي فوق العاده جالب در جستجو و مديريت  منابع انتشار مي دهند.

هر دانشگاه يا موسسه بر اساس  نياز اطلاعاتي   ويژه خود  اقدام  به تهيه  بسته هاي  كوچكتري از مجلات  در حوزه هاي  موضوعي مورد نياز خود مي نمايد.  دانشگاه فردوسي  مشهد  به بيش از 800  عنوان  مجله  در حوزه هاي فني  مهندسي  علوم  پايه  كشاورزي  اقتصاد و علوم اجتماعي  دسترسي دارد .

Aiert  چيست

با استفاده  از اين  گزينه شما مي توانيد جديدترين اطلاعات  مربوط  به رشته  يا حوزه ي موضوعي  خود  را از طريق  پست الكترونيكي  دريافت  كنيد .AIert  اين امكان  را به شما  ميدهد   كه :

1 -  جستجوي خود  را  ذخيره  كنيد

2-ليستي  قابل  جستجو از مجلات  و كتابهاي  مورد  علاقه  خود ايجاد كنيد

3-سيستم AIertرا براي  جستجو ،مجلات  و استنادها ايجاد نماييد

مجلات  الكترونيكي قابل دسترسي  از طريق  رزنت   -  از سايت كتابخانه  Emerald

      امرالد   در سال 1967   كار خود  را توسط يك گروه ارشد  دانشگاهي  كه  از وضعيت انتشارات بين المللي   وقت  ناراضي بود  شروع  كرد . اين مركز  انتشاراتي  فعاليتهاي  خود  را بر روي  رشته مديريت ،شامل استراتژي ،تغييرات  مديريتي و تجارت  جهاني و علوم اطلاع  رساني  متمركز  كرد .

   از سال 1995  مجلات  به شكل  الكترونيكي  در پايگاه الكترونيكي  امرالد  قابل  جستجو و استفاده  هستند . نام امرالد  ( زمرد  سبز )  از سال 2001   براي  اين كمپاني  پذيرفته شد .

   امرالد  طي بررسي  و مروري  ماهيانه 1500  مورد  مقاله هاي نقد و بررسي  شده از مجلات  مهم  مديريتي  دنيا را قابل دسترسي  مي كند .

 سيستم مقالات  و نشريات  فارسي كتابخانه مركزي  همان  نمايه است كه در كتابخانه هاي عمومي نيز مورد استفاده  قرار  مي گيرد .